NÉN BẠC
Ngày
xưa, triết gia Platô (427–347 BC, trước công nguyên) người Hy Lạp đã đưa ra một
thí dụ điển hình giúp chúng ta kiến tạo những điều ưu tiên trong cuộc
đời. Hãy tưởng tượng cuộc đời như một hình tam giác lớn; xếp đặt tất cả
những điều coi là quan trọng dọc theo cạnh đáy của hình tam giác. Rồi bắt
đầu di chuyển những điều ưu tiên hơn lên trên. Khi chúng ta di chuyển
chúng lên trên như vậy, cạnh đáy của hình tam giác càng thu hẹp nhỏ lại để đưa
những điều quan trọng hơn lên trên đỉnh của hình tam giác. Chúng ta sẽ
đặt những điều ít quan trọng nằm ở phía dưới và sẽ giữ lấy những điều coi như
quan trọng hơn ở trên. Sau cùng, khi chúng ta đạt tới đỉnh của hình tam
giác, chỉ còn một chỗ duy nhất mà thôi.
Kết quả là, chúng ta sẽ tự hỏi chính mình, “Cái gì quan trọng nhất trong cuộc
đời, ở trên tất cả mọi sự?” Câu trả lời, dĩ nhiên là sống hoà hợp với ý
muốn của Thiên Chúa, là đầu tư cuộc đời để thi hành thánh ý Thiên Chúa.
Qua
dụ ngôn những nén bạc trong bài Phúc âm hôm nay, Chúa Giêsu nói với chúng ta rằng
Thiên Chúa đã tin tưởng trao ban cho mỗi người một cuộc sống, một khả năng, một
kho tàng để chúng ta phát triển trở nên phong phú bằng cách sẵn lòng đầu tư khả
năng của mình vào chương trình và mục đích của Ngài.
Thiên Chúa muốn chúng ta chấp nhận hy sinh cho chương trình của
Ngài. Ngài muốn hoạt động và phát triển mạnh mẽ trong cuộc sống của chúng
ta.
Một vị vua kia có ba người con trai, mỗi người với những
tài năng riêng của mình. Người thứ nhất có tài trồng cây ăn trái.
Người thứ hai chăn nuôi cừu. Và người thứ ba kéo đàn vĩ cầm (violin) rất
hay. Một hôm nhà vua phải đi ra khỏi nước một thời gian lâu dài.
Trước khi ra đi, vua gọi ba người con lại và căn dặn rằng vua tin tưởng nơi họ
làm cho dân chúng hài lòng trong lúc vua vắng mặt.
Lúc đầu mọi sự rất tốt đẹp. Nhưng rồi mùa đông tới,
một mùa đông lạnh giá chưa từng có. Không còn đủ củi cho dân chúng
sưởi. Người con thứ nhất phải đối diện với một quyết định vô cùng khó
khăn, có nên để dân chúng chặt một số cây ăn trái làm củi sưởi không? Khi
nhìn thấy dân chúng run rẩy trong giá buốt, cuối cùng người anh cũng phải cho
phép họ làm.
Người
con thứ hai cũng đã phải đối diện với một quyết định khó khăn. Dân chúng
khan hiếm lương thực để ăn trong mùa đông. Anh có nên cho phép họ giết
đàn cừu yêu quý của mình làm lương thực không? Khi nhìn thấy trẻ con than
khóc vì đói, anh đau lòng và để cho họ giết đàn cừu làm lương thực ăn qua mùa
đông.
Dân
chúng đã có củi để sưởi và thịt cừu để ăn trên bàn. Tuy nhiên mùa đông
khắc nghiệt vẫn cứ tiếp tục kéo dài. Tinh thần của họ trở nên chán nản,
không ai có thể làm cho họ vui vẻ, phấn khởi lên được. Dân chúng tìm kiếm
đến người con thứ ba biết kéo đàn vĩ cầm, nhưng anh từ chối không muốn chơi đàn
cho họ nghe. Cuối cùng tình thế trở nên tuyệt vọng, nhiều người đã bỏ xứ,
dọn đi nơi khác.
Đến một ngày, nhà vua trở về nước. Ông vô cùng buồn
bã vì thấy rằng nhiều người đã bỏ nước ra đi. Ông gọi ba người con lại để
tường trình xem chuyện gì đã xẩy ra. Người con thứ nhất nói, “Thưa cha, con hy
vọng rằng cha sẽ không giận con, nhưng mùa đông đã quá lạnh và con đã cho phép
dân chúng chặt cây ăn trái xuống làm củi để sưởi.” Người con thứ hai nói
“Thưa cha, hy vọng rằng cha cũng sẽ không giận con vì khi lương thực khan hiếm,
con cho phép dân chúng làm thịt bầy cừu của con.”
Nghe
vậy, nhà vua thay vì giận dữ, đã ôm lấy hai người con, hãnh diện và hài lòng về
họ. Rồi người con thứ ba tiến đến với cây đàn vĩ cầm trên tay và thưa,
“Thưa cha, con đã không thể nào chơi đàn nổi vì cha đã không có mặt ở đây để thưởng
thức những tiếng đàn đó, hơn nữa dân chúng cũng đang chịu khổ vì đói lạnh, làm
sao vui được!”
Bấy giờ người cha mới nói rằng “Hỡi con, hãy kéo đàn cho
cha nghe vì bây giờ lòng cha buồn rầu tan nát.” Người con cầm cây đàn vĩ
cầm lên kéo, nhưng tự cảm thấy rằng những ngón tay của mình đã trở nên cứng
nhắc vì bỏ lâu không thực tập. Dù cố gắng hết sức, anh cũng không thể nào
nhúc nhích được những ngón tay. Sau đó người cha nói, “Con đã có thể làm
cho dân chúng phấn khởi lên bằng tiếng nhạc của con, nhưng con đã từ chối không
làm. Nếu xứ sở này đã mất đi một nửa số dân, đó là lỗi tại con.
Nhưng bây giờ chính con cũng không còn có thể chơi đàn được nữa. Đó chính
là hình phạt cho con vậy”.
Để sống một cách phong phú hơn chúng ta
phải biết sử dụng tài năng đã đón nhận từ Thiên Chúa. Trong dụ ngôn những nén
bạc, ba người đầy tớ được trao ban những nén bạc. Một nén bạc tương đương
với 15 năm lương của một người lao động suốt cả ngày. Trong Anh ngữ nén
bạc được dịch là “talent,” lại còn có nghĩa là tài năng thiên phú tự nhiên
trong các sinh hoạt sáng tạo như nghệ thuật, âm nhạc, thi phú… Tài năng tự
nhiên có thể được hiểu rộng rãi hơn gồm những ơn lành chúng ta đã đón nhận từ
Thiên Chúa, đặc biệt là đức tin, sức khoẻ, kiến thức và những cơ hội may mắn…
Những tài năng này đã được ban cho chúng ta không phải để cất dấu, làm mai một
đi, nhưng phải được đầu tư để làm cho chúng sinh hoa kết quả.
